Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
“Az önce deprem nerede oldu?” sorusu, sarsıntı hisseden kişilerin ilk aradığı konuların başında gelir. Böyle anlarda sosyal medyada çok sayıda paylaşım yapılır; ancak paylaşım yoğunluğu her zaman deprem olduğu, depremin yeri veya büyüklüğü hakkında kesin bilgi vermez. En sağlıklı yöntem, resmî deprem kayıtlarını kontrol etmek ve ilk verilerin zaman içinde güncellenebileceğini bilmektir.
Türkiye’de son depremleri takip etmek için başvurulabilecek iki ana kaynak vardır: AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı ve Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü. Bu rehberde AFAD ve Kandilli son depremler listesine nasıl bakılacağını, “İstanbul’da deprem mi oldu?” sorusunun nasıl doğrulanacağını ve deprem anında neler yapılması gerektiğini bulabilirsiniz.
Önemli not: Bu sayfa canlı deprem listesi değildir. Deprem olup olmadığını ve güncel verileri doğrulamak için doğrudan AFAD ile Kandilli’nin resmî sayfalarına bakın. Acil yardım gerektiren bir durum varsa 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın.
İçindekiler
Az önce deprem nerede oldu, nasıl öğrenilir?
Bir sarsıntı hissedildiğinde ilk olarak şu üç bilgiyi kontrol edin:
- Depremin tarihi ve saati
- Merkez üssü veya yer bilgisi
- Büyüklüğü ve derinliği
AFAD’ın Son Depremler ekranı, meydana gelen son 100 depremi listeler. Listede Türkiye saatiyle tarih-saat, enlem-boylam, derinlik, büyüklük türü ve yer bilgisi bulunur. Buradaki kayıtlar, özellikle ilk dakikalarda yeni veriler geldikçe güncellenebilir.
Kandilli Rasathanesi de Türkiye ve yakın çevresindeki son depremleri yayımlar. Kandilli ekranında “ilk çözüm” veya otomatik çözüm olarak görünen kayıtlar, daha sonra uzman incelemesiyle değişebilir. Bu nedenle iki kurumun verileri arasında ilk aşamada küçük büyüklük veya konum farkları görülmesi olağandır.
En güvenli kontrol sırası şöyledir:
- Önce AFAD Son Depremler ekranını açın.
- Ardından Kandilli Rasathanesi listesini kontrol edin.
- Yerel yönetim, valilik veya AFAD tarafından yapılan ek açıklamaları takip edin.
- Sosyal medya paylaşımlarını tek başına doğrulama kaynağı kabul etmeyin.
AFAD son depremler listesine nasıl bakılır?
AFAD’ın resmî son depremler ekranında, yakın zamanda kaydedilen sarsıntılar tablo hâlinde yer alır. Bir satırdaki bilgileri şöyle okuyabilirsiniz:
Tarih ve saat
Depremin gerçekleştiği zamanı gösterir. Sarsıntıyı hissettiğiniz saatle bu bilgiyi karşılaştırın. Çok küçük depremler herkes tarafından hissedilmeyebilir; hissedilen sarsıntı ile listede yer alan kayıt arasındaki saat uyumu önemlidir.
Yer bilgisi
Listede yer alan il, ilçe, köy veya deniz adı çoğunlukla depremin merkez üssüne en yakın yerleşimi ifade eder. Bu isim, depremin yalnızca o bölgede hissedildiği anlamına gelmez. Özellikle derinliği az veya büyüklüğü yüksek depremler çevre illerde de hissedilebilir.
Büyüklük
Deprem büyüklüğü, açığa çıkan enerjiyi ifade eden ölçümlerden biridir. AFAD listesinde ML gibi farklı büyüklük türleri görülebilir. İlk açıklanan büyüklük daha sonra yeni ölçümlerle güncellenebilir. Bu yüzden tek bir sosyal medya ekran görüntüsüne göre kesin sonuca varılmamalıdır.
Derinlik
Derinlik, depremin yerin ne kadar altında meydana geldiğini gösterir. Bir depremin hissedilme düzeyi yalnızca büyüklüğüne bağlı değildir; derinlik, merkez üssüne uzaklık, zeminin yapısı ve binanın özellikleri de etkili olabilir.
Kandilli son depremler ekranı neden kontrol edilmeli?
Kandilli Rasathanesi, deprem verilerini farklı gözlem ve değerlendirme süreçleriyle yayımlar. AFAD ile Kandilli’nin ilk verileri arasındaki küçük farklar, “biri yanlış” anlamına gelmez. Ölçüm yöntemleri, veri işleme süresi ve kullanılan istasyonlar ilk açıklamalarda farklı sonuçlar doğurabilir.
Özellikle yeni gerçekleşen bir depremde şu yaklaşım daha doğrudur:
- İlk bilgiyi “ön değerlendirme” olarak görün.
- Resmî kurumların güncellemelerini takip edin.
- Depremi hissettiğiniz yer ile merkez üssünü karıştırmayın.
- Büyüklük karşılaştırması yaparken yalnızca tek bir paylaşımı esas almayın.
Kandilli’nin resmî sayfasında bazı verilerin hızlı/ilk çözüm niteliğinde olduğu belirtilir. Bu nedenle deprem haberlerinde kesin olmayan bilgileri “son dakika” başlığıyla yaymak yerine, resmî güncellemeyi beklemek gerekir.
İstanbul’da deprem mi oldu? Son dakika nasıl doğrulanır?
İstanbul’da sarsıntı hissedildiğinde insanlar doğal olarak “İstanbul’da deprem mi oldu?” diye arama yapar. Bu sorunun güvenilir yanıtı için şu adımları izleyin:
- AFAD Son Depremler sayfasında İstanbul, Marmara Denizi, Yalova, Tekirdağ, Kocaeli, Bursa ve çevre illerdeki yeni kayıtları kontrol edin.
- Kandilli’nin son depremler ekranına bakın.
- Deprem hissedildiyse İstanbul Valiliği, AFAD ve ilgili belediyelerin resmî hesaplarını takip edin.
- İlk dakikalarda yayılan “büyük deprem oldu” iddialarını resmî kaynak olmadan paylaşmayın.
- Bina güvenliğiyle ilgili şüphe varsa yetkili kurumların yönlendirmesini bekleyin.
Marmara Bölgesi’nde meydana gelen her deprem İstanbul’da hissedilecek diye bir kural yoktur. Aynı şekilde İstanbul’da hissedilen her sarsıntının merkez üssü İstanbul olmak zorunda değildir. Yakın çevre illerde veya Marmara Denizi’nde gerçekleşen depremler de kentte hissedilebilir.
Deprem olduysa ilk dakikalarda ne yapılmalı?
Deprem anında bilgi aramak kadar, doğru güvenlik davranışını bilmek de önemlidir. AFAD’ın önerdiği temel hareket Çök–Kapan–Tutun uygulamasıdır.
Bina içindeyseniz
Sarsıntı sırasında panik yapmadan, devrilebilecek dolaplardan ve cam yüzeylerden uzak durun. Sağlam bir masa altına ya da koruyucu olabilecek bir eşyanın yanına geçin. Baş ve enseyi koruyacak şekilde çökün, kapanın ve sabit bir noktaya tutunun.
Merdivene veya çıkışa doğru koşmayın. Balkonlara çıkmayın, pencereden atlamayın ve asansörü kullanmayın. Sarsıntı sürerken telefonla gereksiz görüşme yapmamaya çalışın; iletişim hatlarının acil ihtiyaçlar için açık kalması önemlidir.
Sarsıntı bittikten sonra
Önce bulunduğunuz ortamın güvenliğini değerlendirin. Gaz kokusu, yangın, ağır hasar veya tehlikeli bir durum varsa yetkili yönlendirmeleri dikkate alarak binadan uzaklaşın. Acil durum çantanızı alabiliyorsanız alın ve önceden belirlediğiniz toplanma alanına gidin.
Deprem sonrası artçı sarsıntılar yaşanabilir. Hasarlı olduğu düşünülen binalara girmeyin. Sokakları, özellikle ambulans ve itfaiye gibi acil yardım araçlarının geçişi için açık bırakın.
Toplanma alanı nereden öğrenilir?
Yaşadığınız yere en yakın afet ve acil durum toplanma alanını deprem olmadan önce öğrenmeniz gerekir. AFAD’ın e-Devlet hizmetleri üzerinden toplanma alanı sorgulaması yapılabilir.
Toplanma alanı; afet sonrası geçici barınma merkezleri hazırlanana kadar insanların güvenli biçimde bir araya gelmesi, bilgi alması ve yardım koordinasyonunun sağlanması için belirlenen alandır. Aile üyelerinizle önceden hangi noktada buluşacağınızı konuşmanız, olası bir iletişim kesintisinde büyük kolaylık sağlar.
Sosyal medyadaki deprem iddialarına neden dikkat edilmeli?
Deprem anlarında sosyal medya hem hızlı bilgiye hem de yanlış bilginin hızla yayılmasına neden olabilir. Eski deprem görüntüleri, başka şehirlerden paylaşımlar veya doğrulanmamış büyüklük bilgileri yeniden dolaşıma girebilir.
Bu nedenle şu kuralları uygulayın:
- Kaynağı belli olmayan ekran görüntülerini paylaşmayın.
- Eski videoların yeni deprem görüntüsü olabileceğini unutmayın.
- “Büyük deprem bekleniyor” veya “kesin olacak” gibi iddialara itibar etmeyin.
- Deprem tahmini yaptığını söyleyen hesapları resmî kaynak yerine koymayın.
- AFAD, Kandilli ve yetkili kurumların açıklamalarını esas alın.
Depremlerle ilgili sağlıklı bilgi, panik oluşturan paylaşımlardan değil; doğrulanabilir, tarih ve saat içeren kurumsal kayıtlardan alınmalıdır.
Deprem haberleri nasıl okunmalı?
Bir deprem haberi gördüğünüzde başlıktan önce şu bilgilerin olup olmadığına bakın:
- Depremin net tarihi ve saati
- Merkez üssü
- Büyüklük türü ve büyüklük bilgisi
- Derinlik
- Bilginin hangi resmî kurumdan alındığı
- Haberin ilk yayın ve güncelleme saati
Bu ayrıntılar yoksa içerik, okuyucuyu bilgilendirmekten çok tıklama almaya odaklanmış olabilir. Nasıl Oldu? olarak deprem gelişmelerinde yalnızca resmî açıklamalara ve doğrulanmış bilgilere dayanan içerikler yayımlamayı hedefliyoruz.
Daha önce yayımladığımız Adana’da 5,2 Büyüklüğünde Deprem: Saimbeyli’de Son Durum haberinde de deprem verilerinin kaynağını kontrol etmenin neden önemli olduğunu görebilirsiniz. Bilgiyi doğru kaynaklardan değerlendirme konusunda ise Bilimsel Bilgiye Ulaşma Yolları Nelerdir? 8 Güvenilir Yöntem rehberimizden yararlanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Az önce deprem nerede oldu?
Güncel deprem konumu için AFAD Son Depremler ve Kandilli Rasathanesi’nin resmî listeleri kontrol edilmelidir. Bu listeler deprem saati, yeri, büyüklüğü ve derinliği hakkında bilgi verir.
İstanbul’da deprem mi oldu?
İstanbul’da deprem olup olmadığını doğrulamak için AFAD ve Kandilli’nin son depremler listesine bakın. Marmara Denizi ve çevre illerdeki depremler de İstanbul’da hissedilebilir.
AFAD ile Kandilli büyüklükleri neden farklı çıkıyor?
İlk dakikalarda kullanılan istasyonlar, ölçüm yöntemleri ve veri işleme süreçleri farklı olabilir. Resmî kurumlar yeni veriler geldikçe bilgileri güncelleyebilir.
Deprem anında ne yapmalıyım?
AFAD’ın önerdiği güvenli hareket Çök–Kapan–Tutun uygulamasıdır. Merdivenlere koşmayın, asansör kullanmayın ve sarsıntı bitene kadar bulunduğunuz güvenli konumu koruyun.
Toplanma alanımı nasıl öğrenebilirim?
AFAD’ın e-Devlet hizmetleri üzerinden bulunduğunuz konuma yakın afet ve acil durum toplanma alanlarını sorgulayabilirsiniz.
Kaynaklar
