Fatih Sultan Mehmet Nasıl Öldü? Ölüm Nedeni ve Zehirlenme İddiası

Fatih Sultan Mehmet, Osmanlı Devleti’nin yedinci padişahı ve İstanbul’un fatihi olarak tarihe geçti. 1451-1481 yılları arasında hüküm süren II. Mehmed, yeni bir sefer için yola çıktığı sırada 3 Mayıs 1481’de vefat etti.

Fatih Sultan Mehmet’in ölüm nedeni hakkında tarihî kaynaklarda farklı yorumlar bulunur. En yaygın ve güçlü açıklama, uzun süredir yaşadığı nikris yani gut hastalığına bağlı rahatsızlıklarının ağırlaşmasıdır. “Zehirlenerek öldürüldü” iddiası ise sıkça dile getirilse de, bunu kesin biçimde doğrulayan yeterli tarihî kanıt bulunmamaktadır.

Fatih Sultan Mehmet ne zaman öldü?

Fatih Sultan Mehmet, 3 Mayıs 1481 tarihinde vefat etti. Hicrî tarihle 4 Rebîülevvel 886’ya denk gelen bu ölüm, Osmanlı Devleti için önemli bir dönüm noktası oldu.

Vefat ettiğinde yaklaşık 49 yaşındaydı. Ölümü, yeni bir sefer hazırlığının sürdüğü sırada gerçekleşti. Seferin kesin hedefi hakkında farklı değerlendirmeler olsa da, padişahın son günlerinde devletin askerî ve siyasî hareketliliği devam ediyordu.

Fatih Sultan Mehmet nerede öldü?

Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’dan Anadolu yakasına geçtikten sonra Üsküdar ile Gebze arasındaki Hünkârçayırı olarak anılan mevkide vefat etti.

Bu yer, kaynaklarda Maltepe-Gebze hattında bulunan sefer güzergâhı üzerindeki bölge olarak geçer. Padişahın sefer sırasında rahatsızlandığı, sağlık durumunun giderek ağırlaştığı ve hareket edemeyecek hâle geldiği aktarılır.

Fatih Sultan Mehmet’in ölüm nedeni neydi?

Fatih Sultan Mehmet’in ölümünün en güçlü tarihî açıklaması, nikris hastalığıdır. Günümüzde gut olarak bilinen bu rahatsızlık, eklemlerde şiddetli ağrı ve hareket kısıtlılığına neden olabilen bir hastalıktır.

Tarihî kayıtlarda, Fatih Sultan Mehmet’in son seferi sırasında ciddi biçimde rahatsız olduğu belirtilir. Sağlık durumu kötüleştiği için yolculuğunu at üzerinde sürdüremediği, arabayla ilerlemek zorunda kaldığı yönünde bilgiler yer alır.

Bu nedenle tarihçilerin önemli bir bölümü, Fatih’in vefatını mevcut hastalığının ağırlaşmasına bağlar. Ancak 15. yüzyıldan kalan sağlık kayıtlarının sınırlı olması nedeniyle modern tıptaki kesinlik düzeyinde bir teşhis koymak mümkün değildir.

Fatih Sultan Mehmet zehirlendi mi?

Fatih Sultan Mehmet’in zehirlenerek öldürüldüğü iddiası, Osmanlı tarihinin en çok tartışılan konularından biridir. Bu iddianın temelinde bazı tarihî anlatılar ve bunlara yapılan yorumlar bulunur.

Fakat önemli bir noktayı ayırmak gerekir: Zehirlenme ihtimali, tarihî olarak tartışılan bir iddiadır; kesinleşmiş ve bütün kaynaklarca kabul edilmiş bir gerçek değildir.

TDV İslâm Ansiklopedisi’nde, zehirlenme yönündeki iddiaların Âşıkpaşazâde’deki bir bilginin yorumuna dayandığı ve başka kaynaklarla doğrulanmadığı belirtilir. Bu yüzden “Fatih Sultan Mehmet kesin olarak zehirlendi” ifadesi, tarihî açıdan güvenilir bir anlatım olmaz.

En dengeli değerlendirme şudur: Fatih Sultan Mehmet’in sağlık sorunları nedeniyle vefat ettiği görüşü daha güçlüdür. Zehirlenme iddiası ise kanıt düzeyi tartışmalı bir ihtimal olarak tarih yazımında yer alır.

Fatih Sultan Mehmet’in son seferinin hedefi neresiydi?

Fatih Sultan Mehmet, 1481 yılında yeni bir sefer için İstanbul’dan ayrıldı. Ancak bu seferin kesin hedefi tarihçiler arasında tartışmalıdır.

Bazı değerlendirmelerde hedefin İtalya veya Rodos olabileceği; bazı kaynaklarda ise Memlük topraklarına yönelik bir harekât ihtimali bulunduğu ifade edilir. Osmanlı ordusunun sefer hazırlıkları ve dönemin siyasi şartları, birden fazla ihtimalin konuşulmasına neden olmuştur.

Kesin olarak bilinen nokta, Fatih Sultan Mehmet’in yeni bir askerî harekâtın başlangıcında hastalanarak vefat ettiğidir. Hedef konusunda kesinlik bulunmadığı için, “Fatih kesin olarak Roma’yı fethetmeye gidiyordu” gibi iddialı ifadelerden kaçınmak gerekir.

Fatih Sultan Mehmet’in ölümünden sonra ne oldu?

Fatih Sultan Mehmet’in vefatı, Osmanlı tahtında belirsizlik yarattı. Oğulları II. Bayezid ve Cem Sultan arasında taht mücadelesi başladı.

II. Bayezid İstanbul’da padişah oldu. Cem Sultan ise taht iddiasını sürdürdü; bu mücadele Osmanlı siyasetini uzun süre etkileyen önemli olaylardan biri hâline geldi.

Fatih’in vefatı aynı zamanda fetihlerle genişleyen Osmanlı Devleti’nin yönetiminde yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Onun döneminde İstanbul’un fethi, merkezi devlet yapısının güçlenmesi ve hukuk alanındaki düzenlemeler, Osmanlı tarihinin yönünü değiştiren gelişmeler arasında yer aldı.

Fatih Sultan Mehmet’in mezarı nerede?

Fatih Sultan Mehmet’in türbesi, İstanbul’un Fatih ilçesindeki Fatih Camii haziresindedir. Türbe, kendi adıyla anılan cami ve külliye alanında bulunur.

Fatih Camii ve çevresi, hem Osmanlı tarihi hem de İstanbul’un tarihî dokusu açısından önemli merkezlerden biridir.

Sık sorulan sorular

Fatih Sultan Mehmet hangi tarihte öldü?

Fatih Sultan Mehmet, 3 Mayıs 1481 tarihinde vefat etti.

Fatih Sultan Mehmet kaç yaşında öldü?

1432 doğumlu olan Fatih Sultan Mehmet, vefat ettiğinde yaklaşık 49 yaşındaydı.

Fatih Sultan Mehmet’in ölüm nedeni nedir?

En yaygın ve güçlü tarihî görüş, nikris yani gut hastalığına bağlı sağlık sorunları nedeniyle vefat ettiği yönündedir.

Fatih Sultan Mehmet zehirlendi mi?

Zehirlenme iddiası vardır; ancak bu iddiayı kesin biçimde doğrulayan yeterli tarihî kanıt bulunmamaktadır. Bu nedenle kesin gerçek gibi sunulmamalıdır.

Fatih Sultan Mehmet nerede öldü?

Üsküdar ile Gebze arasındaki Hünkârçayırı olarak anılan bölgede, yeni bir sefer sırasında vefat etti.

Fatih Sultan Mehmet’in mezarı nerede?

Mezarı, İstanbul Fatih’te bulunan Fatih Camii haziresindeki türbesindedir.

Kaynakça

• TDV İslâm Ansiklopedisi, “Mehmed II” maddesi
• Türk Dünyası Ansiklopedisi, “Fatih Sultan Mehmed (1432-1481)” maddesi
• İsmail Hakkı Uzunçarşılı, “Fatih Sultan Mehmed’in Ölümü”, Belleten